İspanya Oturum İzni ve Gayrimenkul Yatırım Rehberi: Golden Visa Sonrası Dönem
İspanya, 3 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giren 1/2025 Sayılı Organik Yasa ile "Golden Visa" olarak bilinen gayrimenkul yatırımına dayalı oturum izni uygulamasını resmen sonlandırdı. Bu köklü değişiklik, 500.000 Euro'luk emlak yatırımı karşılığında oturum hakkı elde etmek isteyen Türk vatandaşları için stratejilerin yeniden kurgulanmasını zorunlu kılıyor.
Ancak gayrimenkul yoluyla oturum izninin kaldırılması, İspanya kapılarının kapandığı anlamına gelmiyor. İspanyol hükümeti, "pasif sermaye" yerine "aktif yetenek" ve "üretken girişimciliği" önceleyen yeni bir modele geçiş yaptı. Bu rehberde, Türk vatandaşları için en uygun ve sürdürülebilir İspanya oturum izni alternatiflerini detaylı olarak inceliyoruz.
1. Yeni Yasal Çerçeve: Ne Değişti?
İspanya Konut ve Kentsel Gündem Bakanlığı'nın açıklamalarına göre, gayrimenkul yatırımına dayalı oturum izinlerinin kaldırılması spekülatif yatırımları sınırlama stratejisinin bir parçası. Nisan 2024'te Bakanlar Kurulu'na sunulan raporun ardından yasalaşan bu düzenleme, 14/2013 sayılı Yasa'nın yatırımcılar bölümünde yer alan "gayrimenkul" maddesini yürürlükten kaldırdı.
İkili Göçmenlik Rejimi
İspanya'da yabancılar hukuku iki ana eksende yürüyor:
| Rejim | Yasal Dayanak | Özellikler | Kapsam |
|---|---|---|---|
| Genel Rejim | 4/2000 Sayılı Organik Yasa | Klasik kurallar, uzun bürokratik süreç | Kâr Amacı Gütmeyen İkamet, Kendi Hesabına Çalışma |
| Girişimciler Yasası | 14/2013 Sayılı Yasa | Hızlı işlem (20 gün), idari sessizlik = kabul | Dijital Göçebe, Girişimci Vizesi |
Bu ayrımı anlamak, başvuru süreçlerini doğru yönetmek için kritik öneme sahip. Girişimciler Yasası kapsamındaki işlemler, Büyük Şirketler ve Stratejik Kolektifler Birimi (UGE) tarafından yürütülüyor ve çok daha hızlı sonuçlanıyor.
2. En Güçlü Alternatif: Dijital Göçebe Vizesi
Türk profesyoneller ve uzaktan çalışanlar için gayrimenkul vizesinin en güçlü alternatifi Uluslararası Teleçalışma Vizesi (Visado de Nómada Digital). Bu vize, İspanya'da yaşarken İspanya dışındaki şirketlere uzaktan hizmet veren kişilere oturum hakkı tanıyor.
Kimler Başvurabilir?
İspanya Dışişleri Bakanlığı ve Konsolosluk verilerine göre, bu vize türü iki temel kategoriyi kapsıyor:
- Bağımlı Çalışan (Maaşlı Personel): Sadece İspanya dışındaki şirketlerle iş sözleşmesi olanlar
- Bağımsız Çalışan (Freelancer): Gelirinin %80'inden fazlasının İspanya dışından geldiğini kanıtlayanlar (İspanya içi müşterilere %20'ye kadar hizmet verilebilir)
Türkiye-İspanya Sosyal Güvenlik Anlaşması Avantajı
Bu vize türünün Türk vatandaşları için en kritik ve avantajlı yönü, iki ülke arasındaki Sosyal Güvenlik Anlaşması. İspanya Sosyal Güvenlik Kurumu (Seguridad Social) ve İstanbul Başkonsolosluğu'nun belirttiği üzere, uluslararası anlaşma kapsamında menşe ülkeden hak ithali mümkün.
Pratik Sonuçlar:
- Maliyet Avantajı: Türkiye SGK'dan geçici görevlendirme belgesi alınabilirse İspanya'da yüksek sosyal güvenlik primi ödenmez
- Emeklilik Sürekliliği: Türkiye'deki emeklilik prim günleri kesintisiz işlemeye devam eder
- Prosedür: İspanya Sosyal Güvenlik Kurumu, Türkiye ile olan ikili anlaşma kapsamındaki formları tanır
Eğer Türkiye'den bu belge alınamazsa, vatandaş İspanya'da Serbest Meslek Sahibi (Autónomo) olarak RETA sistemine kaydolmak zorunda kalır.
Kalifikasyon Gereklilikleri
Gayrimenkul vizesinin aksine, dijital göçebe vizesi liyakat esaslı. UGE kriterlerine göre başvuru sahibi şunlardan birini kanıtlamalı:
- Tanınmış üniversitelerden, meslek okullarından veya işletme okullarından mezuniyet diploması (Türkiye'deki üniversite diplomalarının Lahey Apostili ile tasdik edilmesi şart)
- Veya en az 3 yıllık profesyonel deneyim
Mali Gereklilikler
Başvuru sahibinin ekonomik yeterliliği, İspanya Asgari Ücreti (SMI) üzerinden hesaplanıyor. 2025 yılı için SMI, aylık 1.184 Euro (14 maaş) veya yıllık 16.576 Euro olarak belirlendi. Teleçalışma vizesi için genellikle SMI'nın %200'ü oranında bir gelir talep ediliyor.
| Kriter | Gereksinim |
|---|---|
| Aylık Gelir | ~2.368 Euro (SMI'nın %200'ü) |
| Profesyonel Deneyim | 3 yıl veya üniversite diploması |
| Sağlık Sigortası | Tam kapsamlı özel sigorta |
| Sabıka Kaydı | Temiz (son 5 yıl) |
3. Kâr Amacı Gütmeyen İkamet İzni (Non-Lucrative Visa)
Yatırım yapmadan, sadece mevcut varlıkları ve pasif gelirleriyle İspanya'da yaşamak isteyen Türk vatandaşları için Residencia No Lucrativa (NLV) en uygun seçenek. Bu izin türü, İspanya'da çalışmayı yasaklıyor ancak emekliler veya yüksek servet sahipleri için ideal.
Çalışma Yasağı ve Yaşam Tarzı
İspanya Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, kişi "çalışma faaliyetinden kaynaklanmayan periyodik gelir" veya "yeterli patrimonyal varlık" kanıtlamalı. Bu, kira gelirleri, temettüler, faiz gelirleri veya emekli maaşları olabilir.
Ekonomik Yeterlilik: IPREM 2025 Kriterleri
Bu vize türünde ekonomik yeterlilik, IPREM (Indicador Público de Renta de Efectos Múltiples) endeksi üzerinden hesaplanıyor. 2025 yılı için IPREM değeri dondurulmuş olup, 2023 seviyelerinde kalmış durumda.
2025 IPREM Değerleri:
- Aylık: 600,00 Euro
- Yıllık (12 maaş): 7.200,00 Euro
Yönetmelik gereği, başvuru sahibi kendisi için aylık IPREM'in %400'ünü, her bir aile ferdi için ise %100'ünü kanıtlamalı.
| Aile Yapısı | Aylık Gereksinim | Aylık Tutar (€) | Yıllık Tutar (€) |
|---|---|---|---|
| Tek Kişi | %400 IPREM | 2.400 | 28.800 |
| Çift (2 Kişi) | %400 + %100 | 3.000 | 36.000 |
| Çift + 1 Çocuk | %400 + %200 | 3.600 | 43.200 |
| Çift + 2 Çocuk | %400 + %300 | 4.200 | 50.400 |
İspanyol Konsoloslukları, bu tutarların sadece bir yıl için değil, ikamet süresince sürdürülebilir olduğunu gösteren banka dökümleri veya gelir belgeleri talep ediyor.
Sağlık Sigortası ve Diğer Şartlar
Başvuru sahibinin İspanya Ulusal Sağlık Sistemi'ne erişimi olmayacağı için, İspanya'da faaliyet gösteren bir sigorta şirketinden katılım payı (copago) olmayan tam kapsamlı bir özel sağlık sigortası yaptırması zorunlu. Ayrıca, son 5 yıl içinde ikamet edilen ülkelerden (Türkiye dahil) alınmış sabıka kaydı belgesi sunulmalı.
4. Girişimci Vizesi (Visado de Emprendedor)
Sadece sermayesi değil, yenilikçi bir iş fikri olan Türk vatandaşları için 14/2013 sayılı Yasa kapsamındaki Girişimci Vizesi, hızlı ve prestijli bir seçenek.
"Yenilikçi" Kriteri ve ENISA Raporu
Bu vize, sıradan bir işletme (örneğin bir restoran veya market) açmak için değil. Yasaya göre, projenin "kamu yararı taşıması" ve "yenilikçi karakterde olması" gerekiyor. Bu niteliğin değerlendirilmesi, ENISA (Empresa Nacional de Innovación) kurumu tarafından yapılıyor.
ENISA'nın olumlu raporu (Informe Favorable) olmadan bu vize alınamıyor. Değerlendirme kriterleri:
- İş Modeli: Ölçeklenebilir ve büyüme potansiyeline sahip olmalı
- İnovasyon: Ürün, hizmet veya süreçlerde piyasada var olandan farklılaşan unsurlar içermeli
- Ekip: Girişimcinin ve ekibinin projeyi yürütebilecek yetkinlikte olması
Süreç Avantajları
- İdari Sessizlik (Silencio Positivo): UGE'ye yapılan başvurularda, idare yasal süre içinde (genellikle 10-20 iş günü) cevap vermezse, başvuru kabul edilmiş sayılır
- Aile Birleşimi: Eş ve çocuklar, başvuru sahibiyle aynı anda vize alabilir ve çalışma hakkına sahip olurlar
- Hareketlilik: İspanya içinde serbestçe dolaşım ve çalışma hakkı tanır
5. Kendi Hesabına Çalışma İzni (Cuenta Propia)
Eğer iş fikri "yenilikçi" kategorisine girmiyorsa (geleneksel ticaret, hizmet sektörü vb.), Türk vatandaşları Genel Rejim altındaki Kendi Hesabına Çalışma ve Oturum İznine başvurmalı.
Zorluklar ve Gereklilikler
Bu yol, Girişimci Vizesine göre daha meşakkatli:
- Yatırım Kanıtı: İşin kurulması için gerekli sermayenin halihazırda mevcut olduğu kanıtlanmalı
- Fizibilite Raporu: İspanya'daki meslek kuruluşlarından (ATA, UPTA vb.) onaylanmış bir iş planı sunulmalı
- Bölgesel Sınırlama: İlk verilen izin genellikle belirli bir coğrafi bölge (il veya otonom bölge) ve sektörle sınırlı olabilir
- İdari Sessizlik (Silencio Negativo): Başvuruya 3 ay içinde cevap verilmezse, reddedilmiş sayılır
İki Aşamalı Başvuru Süreci
Süreç, Türkiye'deki İspanyol Konsolosluğu'nda başlıyor ancak İspanya'daki Yabancılar Ofisi'nin (Oficina de Extranjería) onayı gerekiyor:
- Aşama 1: Geçici oturum ve çalışma izni başvurusu yapılır
- Aşama 2: İzin onaylandıktan sonra, 1 ay içinde vize başvurusu yapılır ve harçlar ödenir. Vize alındıktan sonra İspanya'ya giriş yapılır ve Sosyal Güvenlik kaydı yapılarak kart (TIE) alınır
6. Karşılaştırmalı Analiz Tablosu
Türk vatandaşlarının profiline özel olarak, seçeneklerin maliyet, haklar ve süreç açısından karşılaştırması:
| Özellik | Dijital Göçebe | Girişimci | Kâr Amacı Gütmeyen | Kendi Hesabına |
|---|---|---|---|---|
| Hedef Kitle | Uzaktan çalışanlar, Freelancerlar | Teknoloji, Start-up kurucuları | Emekliler, Pasif gelirliler | Geleneksel işletmeciler |
| Çalışma Hakkı | Evet (Uzaktan). Yerel firmalara %20 sınır | Evet (Sınırsız) | HAYIR | Evet (Sadece kendi işinde) |
| Min. Gelir/Yatırım | ~2.368 Euro/ay | Sermaye + Geçim kaynağı | 2.400 Euro/ay | İş kurma sermayesi |
| Başvuru Mercii | UGE veya Konsolosluk | UGE veya Konsolosluk | Sadece Konsolosluk | Sadece Konsolosluk |
| Karar Süresi | ~20 Gün | ~20-30 Gün | ~3 Ay | ~3-4 Ay |
| İdari Sessizlik | Olumlu (Kabul) | Olumlu (Kabul) | Olumsuz (Ret) | Olumsuz (Ret) |
| Sosyal Güvenlik | TR-ES Anlaşması ile muafiyet mümkün | İspanya RETA kaydı zorunlu | Özel Sağlık Sigortası zorunlu | İspanya RETA kaydı zorunlu |
7. Operasyonel Yol Haritası
İspanya'daki yeni dönemde başarılı bir başvuru için izlenmesi gereken adımlar:
Hazırlık Aşaması: Belge Yasallaştırma
İspanya makamları, Türkiye'den alınan resmi belgelerin geçerliliği için iki temel şart arıyor:
- Lahey Apostili (Apostilla de La Haya): Türkiye, Lahey Konvansiyonu tarafı. Nüfus kayıt örnekleri, sabıka kayıtları, diplomalar ve mahkeme kararları Kaymakamlıklar veya Valilikler tarafından Apostil ile tasdik edilmeli
- Yeminli Tercüme: Belgeler İspanyolcaya çevrilmeli ve tercihen Konsolosluk onaylı tercümanlar veya İspanya'da yeminli tercümanlar (Traductor Jurado) tarafından yapılmalı
Randevu ve Başvuru Süreci
Türkiye'de ikamet edenler için yetkili merciler İspanya İstanbul Başkonsolosluğu ve Ankara Büyükelçiliği. Randevular şahsen alınmalı ve konsolosluk prosedürleri takip edilmeli.
Aile Birleşimi Nüansları
- Girişimciler Yasası (14/2013): Başvuru sahibiyle birlikte eş ve çocuklar eş zamanlı başvuru yapabilir
- Genel Rejim (No Lucrativa): Eş zamanlı başvuru mümkün ancak her aile ferdi için ek maddi kaynak (IPREM %100) kanıtlanmalı
- Genel Rejim (Çalışma): Genellikle başvuru sahibi 1 yıl ikamet edip iznini yeniledikten sonra aile birleşimi yapabilir
Maliyet Özeti
| Vize Türü | Başvuru Harcı | Aylık Gelir Şartı | Ek Maliyetler |
|---|---|---|---|
| Dijital Göçebe | ~80 Euro | 2.368 Euro | Sağlık sigortası, tercüme |
| Girişimci | ~80 Euro | Değişken | ENISA raporu, sağlık sigortası |
| Kâr Amacı Gütmeyen | ~80 Euro | 2.400 Euro | Sağlık sigortası, tercüme |
| Kendi Hesabına | ~80 Euro | Değişken | Fizibilite raporu, tercüme |
Süreç Timeline
| Adım | Dijital Göçebe | Girişimci | Kâr Amacı Gütmeyen | Kendi Hesabına |
|---|---|---|---|---|
| Belge Hazırlığı | 2-4 hafta | 4-8 hafta | 2-4 hafta | 4-6 hafta |
| Başvuru | 1 hafta | 1 hafta | 1 hafta | 1 hafta |
| Karar Süresi | 2-3 hafta | 3-4 hafta | 8-12 hafta | 12-16 hafta |
| TIE Kartı | 2-4 hafta | 2-4 hafta | 2-4 hafta | 2-4 hafta |
| TOPLAM | 7-12 hafta | 10-17 hafta | 13-21 hafta | 19-27 hafta |
Pratik İpuçları
- Sosyal Güvenlik Anlaşması: Dijital göçebe vizesi için SGK'dan geçici görevlendirme belgesi almayı mutlaka araştırın - İspanya'da yüksek prim ödemekten kurtarabilir
- Belge Hazırlığı: Apostil işlemlerini başvurudan en az 1 ay önce başlatın; Kaymakamlıklarda yoğunluk yaşanabiliyor
- Sağlık Sigortası: İspanya'da faaliyet gösteren ve copago (katılım payı) olmayan sigorta şirketlerini önceden araştırın
- Banka Dökümleri: En az 12 aylık banka dökümleri hazırlayın ve sürdürülebilir geliri net şekilde gösterin
- UGE Avantajı: Girişimciler Yasası kapsamındaki vizelerde idari sessizlik lehinize işliyor - 20 günde cevap gelmezse başvurunuz kabul edilmiş sayılıyor
Sık Sorulan Sorular
S: Golden Visa tamamen kalktı mı? C: Evet, 3 Nisan 2025 itibariyle gayrimenkul yatırımına dayalı oturum izni uygulaması resmen sona erdi. Ancak 500.000 Euro üzeri yatırım yapanlar için başka alternatifler mevcut.
S: Dijital göçebe vizesi için İspanya'da gayrimenkul sahibi olmam gerekiyor mu? C: Hayır, gayrimenkul şartı yok. Kiralık konut adresi yeterli. Önemli olan gelir şartını (SMI'nın %200'ü) karşılamak.
S: Kâr Amacı Gütmeyen vize ile çalışabilir miyim? C: Hayır, bu vize türü ile İspanya'da herhangi bir ücretli veya serbest çalışma yasak. Sadece pasif gelirlerle yaşamanız gerekiyor.
S: Aile bireylerimi beraberimde getirebilir miyim? C: Evet, ancak vize türüne göre prosedür farklılık gösteriyor. Girişimciler Yasası kapsamında eş zamanlı başvuru mümkünken, Genel Rejimde 1 yıl beklemeniz gerekebilir.
S: Türk üniversite diploması kabul ediliyor mu? C: Evet, ancak Lahey Apostili ile tasdik edilmesi ve İspanyolcaya yeminli tercüme ettirilmesi zorunlu.
Sonuç
İspanya'nın Golden Visa uygulamasını kaldırması, Türk vatandaşları için bir "son" değil, nitelikli göçmenliğe geçiş için bir "dönüm noktası". Gayrimenkul spekülasyonuna dayalı kolay oturum dönemi kapanmış, yerini dijital yetkinlik, inovasyon ve sürdürülebilir finansal yeterlilik dönemine bırakmış durumda.
Mevcut konjonktürde, Türk vatandaşları için en stratejik rota, Türkiye-İspanya Sosyal Güvenlik Anlaşması'nın getirdiği mali avantajlar ve esnek çalışma imkanları nedeniyle Dijital Göçebe Vizesi. Sermaye birikimi yüksek ancak aktif çalışmayı düşünmeyen bireyler için ise Kâr Amacı Gütmeyen İkamet, IPREM değerlerinin 2025'te sabit kalmasıyla birlikte finansal olarak erişilebilirliğini koruyor.
Her iki durumda da, başarının anahtarı; doğru kategorinin seçilmesi, belgelerin (özellikle finansal ve akademik) uluslararası standartlarda (Apostil/Yeminli Tercüme) hazırlanması ve başvuru sürecinin İspanyol idari hukukunun "sessizlik" prensiplerine hakim bir şekilde yönetilmesi.
// Mi Casa Europa ile İngiltere ve İspanya'da (pek yakında İtalya'da) güvenle oturum izni başvurusu yapabilir, iş kurabilir veya gayrimenkul yatırımı yapabilirsiniz. Tüm sorularınız için bize iletişim sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz //
Etiketler
- oturum izni
- ispanya
- vize
- golden visa
- digital nomad
- non-lucrative
- yatirim vizesi
